chia sẻ bạn các bộ phận tổng quát của 1 sản phẩm loa karaoke

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với mọi thứ   bạn, các người yêu thích về âm thanh. Do cũng có cùng sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên trong bài viết này mình có bài viết chia sẻ về tổng quan về loa bằng hiểu biết hạn chế của minh. rất hi vọng bài viết có khả năng tích trữ thêm kinh nghiệm và có rất nhiều ích lợi cho các bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 chia sẻ :

Chào một số bạn: trong hệ thống nghe nhìn có thể  loa và mic là thiết bị kém phát triển nhất . ra đời khoảng từ hơn 100 năm qua thật sự nó không có thay mới gì đang kể. nó có thể coi như là 1 huyền thoại, các bạn nói về nó cực nhiều nhưng kết quả thường rất mông lung.

Loa có thực sự khó đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó gồm nhiều cái rất đơn điệu , cũng bởi vì quá nhiều nên thực sự tìm ra Câu trả lời cho nó thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới các công ty thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). đa số những cty này nằm ở một số nước Bắc Âu nơi mà ngành khoa học có nhiều điều kiện để phát triển như Scanpeak, Seas. các ngành khoa học để phát triển 1  củ loa  pc 658r  theo mình ít nhất là 3 ngành gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm sinh lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa quả thật rất tệ, Chắc ít có bộ phận nào có thể tệ hơn nó được vì sao vậy.

Củ loa hay được xem là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông 1 màng bức xạ (màng loa cone) thay mới áp suất không khí làm nên  âm thanh. một số bộ phận tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

Giả dụ 1 cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), gửi vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm thanh, 97W  còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa & đốt nóng cuộn chuyển động thôi, tiêu tốn phí.! hầu hết các loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi đó những bạn.
Với một thiết bị có cấu tạo kém cỏi như vậy nhưng chúng ta buộc phải dùng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào tuyệt hơn cả, chắc cần phải 50 năm nữa, có khả năng khi đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không cần phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà các kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những thiết bị lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % nhỏ nhoi đó. bảo đảm 100% các kỹ sư thiết kế  loa toa pc 648r mê nhạc thích lắm. Họ sử dụng khoa học phục vụ cho nghệ thuật, tôi xem họ như thánh sống vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm 1 chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc thưởng thức nhạc không, hay có khả năng Diy một cái loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít & cả ngàn câu hỏi ở trên forum nên hi vọng bài viết này sẽ gíup 1 ít cho một số bạn. loa toa tz 205 không thuộc về các chuyên gia nó là của tất cả các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của những thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

sử dụng để gắn một số thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, bình thường thì bằng sắt dập đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với những  loa bổng và một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho những hãng thi thố điểm mạnh , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cao cấp cỡ nào còn về âm thanh không tác động nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

một số  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy ép với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì đường viền khá cứng & ảnh hưởng trực tiếp theo thông số kỹ thuật của loa, loại viền này nếu bị móp nên dán lại, không được cắt ra chế lại bằng viền cao su mút thông dụng. ngày nay khuynh hướng thiết kế viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với dòng này không may bị rách bạn có thể thay mới mà không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có vai trò giữ kín hơi và độ mềm dẻo. Tuy Nhiên nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa nếu có kinh nghiệm bạn có thể nhận biết loa âm thanh như thế nào dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có thể sử dụng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là bộ phận vô cùng cần thiết & lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa di chuyển  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng lại để thực hiện cho các tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như 1 cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( một số nếp gấp) khác nhau , vật liệu khác nhau sẽ cho âm thanh không giống nhau . Việc sản xuất màng nhện giống như luyện thép, phải sử lý keo & thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo mong muốn . Loa nếu dùng quá lâu, công suất quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không còn rõ rệt và ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng cao  củ loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị rách sẽ là một tai hoạ nếu bạn không thể tìm được đúng loại. một số  loa cao cấp nhu cầu phải có thời điểm chạy rà chính là một phần luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong các  loa ngày xưa (1940-1965), dưới đây là loại có từ trường rất mạnh ngày nay ít còn được sử dụng do rất mắc, loại này tuy tốt tuy nhiên nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự phục hồi, loại ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.

Để vòng dây hoạt động tối ưu nó phải được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để tập trung thông lượng từ trường ở đây mọi người sử dụng một số miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là mạch từ.

Cấu tạo mạch từ (bao gồm nam châm và các miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn nếu so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ yếu hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại sử dụng thường gặp nhất nó rẻ và khó bị khử từ thời điểm làm việc ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại từ ngoại.
Neodymium: Là sự kết hợp những ưu điểm của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. Ngoài ra do gọn nó còn được sử dụng trong một số loa xe hơi, micro v.v. thời gian gần đây do giá thành đã giảm cực nhiều những hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất rất nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu từ không ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, các vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ ưu việt hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu nhất là nó có thể bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay mới , nó không như cục sắt bình thường thì đâu.

Nếu cần sử dụng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn cần phải lựa chọn  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có vai trò giảm bớt dòng điện xoáy đảm bảo  loa hoạt động liên tục ở công suất cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ sử dụng quấn dây lên trên đó, nó được đặt trong khe hở từ, những  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì Đây là nơi tập trung năng lượng từ. từ khe càng nhỏ mật độ từ càng cao. các  loa bình thường thì  để cho an toàn khe từ có khả năng rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng .

Lõi để quấn dây cần làm bằng chất liệu không từ tính, phải nhẹ, phải cứng chắc và phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể lên đến 250 độ C. Lúc này đa số dùng Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng vô cùng tốt nhưng sức mạnh  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa khác nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có sức mạnh cao nhưng âm thanh thì có một số chút rào cản, do tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại thông dụng là dây tròn, không chỉ vậy còn có dây vuông và dây bầu dục. bởi khoảng trống của loại dây tròn khá lớn điều này củng cố khối lượng, các loại kia thì tối ưu hơn. riêng đối với  loa Đây là điều cần thiết . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời điểm , do nó giảm bớt tới hơn 20%. Trong giai đoạn cái gì cũng đắt trước sau gì những cục chiết áp cũng cần phải sử dụng dây vuông thôi.

Dây quấn thông dụng đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết & mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng nên nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong Đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) và loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

đa số những  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong một số  loa sức mạnh  trung bình nhưng độ trung thực rất cao đặc tính kiểm soát vô cùng tốt và tuyến tính trong giới hạn công suất . Nhìn sơ qua những bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu còn nhiều hơn những tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . Kỹ thuật này thường dùng trong những  loa bổng & những loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lớp dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này tùy vào ý đồ thông số kỹ thuật mà người kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên mở rộng khe từ để quấn dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương ứng với mật độ từ trong khe. Khi quấn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng lớn mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, chính vì vậy  âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa và cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có khả năng quấn lại được, chất lượng cao tuỳ thuộc vào mức độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng cao thì có thể nói là bảo đảm , vì đa số một số công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

Sẵn tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải thật nhanh & chính xác thời điểm tối đa là 3 giây cho 1 mối hàn (càng nhanh càng tốt), đặc biệt dây nối từ cuộn dây động tới râu. lý do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . một số bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý điều này .
Màng loa (cone paper) :

bắt buộc phải hình dung khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa nguồn tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không còn phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn nên thay mới áp suất không khí bằng cách gắn vào đó 1 màng loa Đây là cái duy nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, một số phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của một anh đánh trống & anh này được điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện vậy thôi. bởi vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để thiết kế 1  củ loa khi chưa có màng loa những chương trình máy vi tính thời gian này rất dễ dàng tổ chức được bằng cách dịch ngược những thông số yêu cầu . Lý thuyết thiết kế ở phía dưới đây là điện ,từ và cơ học.

có khả năng bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là chân thực , là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại một Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui, và bản thân tôi cũng thấy như vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.

Để thiết kế một nhạc cụ quan trọng nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Giả dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý tuyệt nhất thế gian ai cũng đồng ý & những cây Violon khác muốn vượt ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi một nhạc cụ đã có tuổi đời hàng trăm năm, quá trình đó một số nghệ nhân từng bước hoàn thành nó & tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện rất dễ dàng gì.

các bạn nói làm sao  loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là 1 thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không thể ) lúc đó nó sẽ không còn có khối lương riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc thời điểm đó nguồn tín hiệu như thế nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không chân thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe những Bác), việc 1  loa có thể tái tạo chính xác mọi các nhạc cụ lại càng không có khả năng . và cũng không có một cái loa nào trên thế giới được lựa chọn để tham chiếu cả, bởi vì không có chuẩn nên cuối cùng mọi thứ được đặt ở trên đôi tai vàng của bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là điểm quyết định loa bạn sẽ nghe hay như thế nào . Là phần quan trọng đặc biệt phần mà mọi người thích hay ghét loa này & loa khác, là thứ mà bạn không thấy chút tình cảm nào với một cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngất ngây với cặp loa ít tiền hơn các 10 lần. miễn sao là là bạn biết trung thực với chính mình bạn dường như sẽ có các chọn đúng đắn, tiền là của mình thưởng thức ca nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của 1  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối đến bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời gian bạn dành nghe nó hót.

Bạn  có một  cặp loa 10tr đã nghe đến 1  năm rồi, mỗi ngày bạn nghe tầm 30p, một chuyên gia ghé qua loa này là hifi thôi trường hợp có nhiều tiền nên đầu tư mua loa ABC  gì đó còn thường hay gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn đi mua về thật háo hức thời điểm đầu một ngày nghe 4,5 tiếng, sau đó không hiểu do đâu thời điểm bạn dành tặng cho nó càng ngày ít đi, và ít hơn rất nhiều so với cặp loa cũ, có khả năng  cặp loa bạn vừa bán đi có khả năng là cặp loa tuyệt nhất đối với bạn , và chỉ mình bạn mới  hiểu thôi. không nên nghe ai hết cần phải nghe bằng chính  mình, đừng mua bắt buộc phải tặng cho bản thân mình thứ mình mong muốn nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với các bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.